• 2025-05-11 19:57:45

Մաշկի քաղցկեղ Մելանոմա

Մաշկի քաղցկեղը (մաշկի քաղծկեղություն) մաշկի բջիջների չարորակ աճն է, որը հաճախ զարգանում է մաշկի այն հատվածներում, որոնք շատ հաճախակի ենթարկվում են արևի ազդեցությանը։ Այն ամենատարածված տեսակի քաղցկեղներից մեկն է, բայց վաղ ախտորոշման դեպքում բուժման հնարավորությունները շատ բարձր են։

Մաշկի քաղցկեղի հիմնական տեսակները՝

  1. Բազալ բջջային կարցինոմա (Basal cell carcinoma - BCC)

    • Ամենատարածված տեսակը։

    • Աճում է դանդաղ։

    • Հաճախ առաջանում է դեմքին, ականջներին կամ պարանոցին։

    • Հազվադեպ է մետաստազ տալիս։

  2. Սքվամոզ բջջային կարցինոմա (Squamous cell carcinoma - SCC)

    • Քիչ ավելի ագրեսիվ է, քան բազալ բջջայինը։

    • Կարող է տարածվել այլ օրգանների վրա, եթե վաղ չբուժվի։

    • Առավել հաճախ հանդիպում է արևի ազդեցության տակ գտնվող հատվածներում։

  3. Մելանոմա (Melanoma)

    • Ամենավտանգավոր ձևն է։

    • Սկսում է մելանին արտադրող բջիջներից (մելանոցիտներից)։

    • Արագ տարածվում է և կարող է կյանքին սպառնալ։

    • Կարող է առաջանալ արդեն գոյություն ունեցող խալից կամ նոր առաջացած բծից։

Ախտանիշներ

  • Նոր կամ փոփոխվող խալ

  • Բացված վերք, որը չի սպիանում

  • Կարմրած կամ փշաքաղված բծեր

  • Արտառոց ձևով կամ գույնով խալեր

  • Քոր, ցավ կամ արյունահոսություն խալից կամ մաշկի բծից

Ռիսկի գործոններ

  • Արևի կամ սոլյարիի նկատմամբ շատ ազդեցություն

  • Բաց մաշկ, բաց աչքեր, շիկահեր մազեր

  • Ընտանեկան պատմություն մաշկի քաղցկեղի

  • Նախկին մաշկի քաղցկեղ

  • Նուրբ իմունային համակարգ

Կանխարգելում

  • Օգտագործել արևապաշտպան միջոցներ (SPF 30 և ավելի)

  • Խուսափել արևի ուժեղ ճառագայթներից (11:00–16:00)

  • Հագնել արևապաշտպան հագուստ և ակնոց

  • Հետևել խալերի փոփոխություններին

  • Կանոնավոր այցելել մաշկաբանի

Բուժում

  • Վիրահատություն (վնասված հատվածի հեռացում)

  • Կրիոթերապիա (սառեցում)

  • Լազերային թերապիա

  • Ռադիոթերապիա

  • Քիմիաթերապիա (առավելապես մելանոմայի դեպքում)

  • Իմունոթերապիա և թիրախային թերապիա (առավելապես մելանոմայի դեպքում)

 

 


Մելանոման տարբերակել սովորական խալերից կարևոր է վաղ ախտորոշման և արդյունավետ բուժման համար։ Այս նպատակով բժիշկներն օգտագործում են «ABCDE» կանոնը, որը օգնում է նկատել վտանգավոր փոփոխությունները խալերում։

ABCDE կանոնը մելանոմայի համար

  1. A — Asymmetry (Ասիմետրիա)

    • Սովորական խալը հիմնականում կլոր է կամ օվալաձև և համաչափ։

    • Մելանոման ասիմետրիկ է՝ մի կողմը տարբերվում է մյուսից։

  2. B — Border (Սահման)

    • Սովորական խալի սահմաններն հստակ են։

    • Մելանոման կարող է ունենալ անկանոն, անշրջակ եզրեր՝ "փխրուն" կամ "բացված" տեսքով։

  3. C — Color (Գույն)

    • Սովորական խալը մեկ գույն ունի՝ բաց շագանակագույն կամ մուգ։

    • Մելանոման կարող է ունենալ մի քանի գույն՝ սև, շագանակագույն, կարմիր, կապտավուն, նույնիսկ սպիտակ։

  4. D — Diameter (Տրամագիծ)

    • Սովորական խալները սովորաբար փոքր են։

    • Մելանոման հաճախ ավելի մեծ է, քան 6 մմ (մոտ մեկ մատնաչափ), թեև երբեմն կարող է փոքր լինել։

  5. E — Evolving (Զարգացում, փոփոխություն)

    • Եթե խալը փոխվում է՝ մեծանում է, փոխում է գույնը կամ ձևը, սկսում է քոր գալ կամ արյունահոսել, դա կարող է մելանոմայի նշան լինել։

Լրացուցիչ նշաններ

  • Նոր խալ մեծահասակ տարիքում

  • Խալ, որը "տարբերվում է մյուսներից" (նման չէ ձեր մյուս խալերին)

  • Վերջույթների կամ եղունգների տակ մուգ գիծ

Ինչ անել, եթե կասկած ունեք

Եթե խալը փոխվել է կամ ձեզ անհանգստացնում է որևէ մաշկային բիծ, պետք է դիմել մաշկաբանի՝ մաշկի դերմատոսկոպիկ զննում կատարելու համար։ Որոշ դեպքերում կարող է պահանջվել խալի հեռացում և լաբորատոր (հիստոլոգիական) քննություն։

 

 


Մելանոմայի բուժումը կախված է նրանից, թե որ փուլում է ախտորոշվել հիվանդությունը։ Վաղ փուլերում բուժման արդյունավետությունը շատ բարձր է, իսկ ուշ փուլերում արդեն անհրաժեշտ են համալիր մեթոդներ։

Մելանոմայի բուժման հիմնական եղանակները

1. Վիրահատական բուժում (Վիրահատություն)

  • Օգտագործվում է վաղ փուլերում, երբ մելանոման դեռ չի տարածվել։

  • Հեռացվում է մելանոման և դրա շուրջ առողջ հյուսվածքի որոշ շերտ՝ մետաստազների ռիսկը նվազեցնելու համար։

  • Երբեմն կատարվում է նաև մոտակա ավշային հանգույցների հեռացում, եթե կա տարածման կասկած։

2. Իմունոթերապիա

  • Օգնում է ակտիվացնել օրգանիզմի իմունային համակարգը, որպեսզի պայքարի քաղցկեղի բջիջների դեմ։

  • Օգտագործվում է մետաստատիկ մելանոմայի կամ վիրահատությունից հետո կրկնման կանխարգելման համար։

  • Օգտվող դեղամիջոցներ՝ nivolumab, pembrolizumab, ipilimumab։ՕՊԴԻՎՈ, ԿԵՅՏՐՈՒԴԱ

3. Թիրախային թերապիա (Targeted Therapy)

  • Ուղղված է մուտացիա կրող մելանոմայի բջիջների դեմ։

  • Որոշ մելանոմաներ ունեն BRAF մուտացիա, որը նպաստում է բջիջների աճին։

  • Դեղեր՝ vemurafenib, dabrafenib, trametinib։ ԶԵԼԲՈՐԱՖ, ՏԱՖԻՆԼԱՐ,ՄԵԿԻՆԻՍՏ

  • Սկզբում կատարվում է գենետիկ թեստ՝ այդ մուտացիան հայտնաբերելու համար։

4. Քիմիաթերապիա

  • Այժմ արդեն քիչ կիրառվող մեթոդ է մելանոմայի դեպքում, քանի որ իմունոթերապիան ու թիրախային թերապիան ավելի արդյունավետ են։

  • Օգտագործվում է այն դեպքերում, երբ վերոնշյալ մեթոդները անհաջող են եղել։

  • Օրինակ՝ dacarbazine։

5. Ռադիոթերապիա (Ճառագայթային բուժում)

  • Կարող է օգտագործվել՝

    • վիրահատությունից հետո՝ բարդության կանխարգելման նպատակով,

    • մետաստազների բուժման համար (օրինակ՝ ուղեղում կամ ոսկրերում)։

6. Հետվիրահատական հսկողություն

  • Անհրաժեշտ է տարիներ շարունակ պարբերաբար այցելել մաշկաբանի կամ ուռուցքաբանի՝ հնարավոր կրկնությունները շուտ հայտնաբերելու համար։

Նշում: Մելանոմայի բուժման պլանը կազմվում է անհատական՝ հաշվի առնելով հիվանդի տարիք, առողջական վիճակ, մելանոմայի տեսակ և փուլ։

 

 

Հաճախորդների կարծիքները

Մի քանի անգամ պատվիրել եմ տարբեր դեղորայք, և միշտ ստացել եմ որակյալ ծառայություն։ Առաքումը շատ արագ էր, իսկ ծառայությունը՝ պրոֆեսիոնալ։

Սոնա Մանուկյան

Այս դեղատունը մատչելի գներով՝ տարբերվում է։ Առաքման ժամանակը հստակ է, իսկ կայքը՝ պարզ ու հասկանալի։

Արման Վարդանյան

Ընտրությունը մեծ է իսկ գները հասանելի, արագ առաքում, միշտ ստանում եմ ճշգրիտ ինֆորմացիա դեղորայքի վերաբերյալ։

Աննա Սիմոնյան