• 2025-05-16 13:18:39

Երիկամի քաղցկեղ

Երիկամի քաղցկեղ (կոչվում է նաև երիկամա բջջային կարցինոմա) հանդիսանում է երիկամների բջիջներից զարգացող չարորակ ուռուցք։ Այն ամենատարածված երիկամային ուռուցքներից մեկն է մեծահասակների մոտ։

Հիմնական փաստեր

• Տարածվածություն․ առավել հաճախ հանդիպում է 50-70 տարեկանների մոտ։

• Ռիսկի գործոններ․

  • Ծխելը

  • Գիրություն

  • Բարձր ճնշում (հիպերտոնիա)

  • Ժառանգականություն

  • Քիմիական նյութերի երկարատև ազդեցություն (օրինակ՝ որոշ լուծիչներ)

Տեսակները

• Երիկամային բջջային կարցինոմա (RCC) – ամենատարածված տեսակն է (~85%)

• Ուղիղ բջջային կարցինոմա (Transitional cell carcinoma) – սկսվում է երիկամի ավազակից

• Վիլմսի ուռուցք (Wilms' tumor) – հիմնականում երեխաների մոտ

Ախտանիշներ

Սկզբնական փուլերում հաճախ ախտանիշներ չկան։ Հետագայում կարող են ի հայտ գալ՝

• Արյուն մեզում (հեմատուրիա)

• Կողերի ցավ կամ բութ ցավ կողային հատվածում

• Գործիքով շոշափվող գոյացություն որովայնում

• Քաշի անկում, ջերմություն, սակավարյունություն (անեմիա)

Ախտորոշում

• Որովայնի ու երիկամների Ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ)

• Համակարգչային տոմոգրաֆիա (CT) կամ Մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիա (MRI)

• Արյան ու մեզի լաբորատոր անալիզներ

• Բիոպսիա (որոշ դեպքերում)

Բուժում

• Վիրահատություն (նեֆրեկտոմիա) – ամբողջական կամ մասնակի երիկամի հեռացում

• Թիրախային թերապիա – դեղամիջոցներ, որոնք խոչընդոտում են ուռուցքի աճին

• Իմունաթերապիա – խթանում է օրգանիզմի իմունային պատասխանը

• Քիմիոթերապիա և շառավիղաբուժություն – հազվադեպ են կիրառվում, քանի որ երիկամի քաղցկեղը սովորաբար ոչնչով լավ չի արձագանքում դրանց

Կանխարգելում

• Ծխախոտից հրաժարում

• Առողջ քաշի պահպանում

• Արյան ճնշման վերահսկում

• Քիմիական նյութերի ազդեցության նվազեցում